«

»

lut 01

GD&T Podstawy: Tolerancja pozycji z modyfikatorem MMC.

Jakiś czas temu wspominałem, że na łamach strony pojawi się niebawem kilka analiz konkretnych przypadków, dzięki którym postaram się pokazać pewne zasady i zależności którymi musimy się kierować w analizach GD&T. Dziś pierwszy z serii takich wpisów. Chciałbym, żebyśmy przyjrzeli się przypadkowi kiedy na rysunku pojawia się tolerancja pozycji z modyfikatorem MMC.

Zapraszam dalej.

ptp9

Interpretacja tego przypadku będzie następująca. Rozpiszemy to sobie względem baz, wymiarów bazowych i finalnie tolerancji i jego pola. Na początek graficzny zapis analizowanego przypadku. Zanim przejdziecie dalej, zatrzymajcie się na chwilę i dokłądnie przestudiujcie z czym mamy do czynienia.

ptp12

BAZY
Jak można odczytać z rysunku detal jest bazowany w układzie trzech baz ABC. Baza A jest to płaszczyzna na której leży cały detal i dwóch trzpieniach o osiach prostopadłych do bazy A, w których znajdują się odpowiednio bazy B i C. Sytuację opisują dwa zdjęcia poniżej:

ptp11 ptp10

WYMIARY BAZOWE
Rozstaw otworów całego detalu został umieszczony w ramkach prostokątnych czyli zastosowano wymiary bazowe – wymiary teoretycznie dokładne. Pozycje dwóch pozostałych otworów (nie będących bazami) zawsze będą rozpatrywane względem osi baz B i C.

TOLERANCJE I POLA TOLERANCJI
Bazy B i C to osie otworów. Pozycje tych osi są unieruchomione – zawsze znajdują się w tym samym miejscu i dopiero względem nich tolerowane są pozostałe globalne elementy geometryczne. Ponadto otwory te mają tolerancję wymiarową +-0.1 czyli mogą zawierać się w średnicy Ø6,1 – Ø6,3. Nadal nie zmienia to faktu, że ich osie zostały unieruchomione.

 


Średnica tych otworów może zawierać się w przedziale Ø6,1 – Ø6,3 mm


 

 

Teraz dwa górne otwory o średnicy Ø11mm. Mamy tutaj do czynienia z kombinacją tolerancji wymiarowej i tolerancji geometrycznej. Tolerancja wymiarowa mówi o tym, że średnica otworu może zmieniać się w zakresie Ø10,8 – Ø11,2.

 

 


 

Tutaj mamy przedział średnic Ø10,8 – Ø11,2 mm


 

Dodatkowo oś tego otworu może zmieniać się w kwadratowym polu tolerancji o zmiennym boku w zależności od uzyskanej średnicy. Powoduje to modyfikator MMC. Gdyby tego modyfikatora nie było pozycja dla każdej dopuszczalnej średnicy byłaby funkcją stałą – mielibyśmy zawsze kwadrat o boku 1,5mm. Natomiast w tym wypadku zmienna będzie wyglądała następująco – opiszę to tabelarycznie:

ptp7

 

Wymiar zmierzony [mm] Kształt pola tolerancji Tolerancja pozycji [mm]
10,8 Kwadrat 1,5
10,9 Kwadrat 1,6
11,0 Kwadrat 1,7
11,1 Kwadrat 1,8
11,2 Kwadrat 1,9

 

 

 

« 1 z 2 »

Czytaj także:


GD&T – Maximum Material Condition (MMC)

GD&T Podstawy: Ramka Tolerancji

GD&T Podstawy – wymiary bazowe w praktyce

GD&T Podstawy – tolerancja pozycji w praktyce

3 Komentarze

  1. Mateusz Programista CMM

    Witam!
    Moim zdaniem, modyfikatory przy bazach B oraz C również dają dodatkowe „bonusy” do tolerancji charakterystyki POZYCJA tzn. sumuje się wszystkie trzy .. Czyli mam 3 zmienne odnoszące się do tolerancji…

    1. Inżynier3d

      @Mateusz Programista CMM: Zgadza się – miałeś rację.

  2. Paweł

    1. Brak jakiegokolwiek symbolu przed wartością tolerancji pozycji dla obu górnych otworów wcale nie oznacza, że polem tolerancji jest kwadrat (2D)/prostopadlościan (3D). W normie PN-EN ISO 1101 dokładnie przedstawiono, co należy zrobić, by pole tolerancji przybrało kształt kwadratu. W zasadzie ten podstawowy błąd czyni dalsze rozważania na temat wielkości pola tolerancji bezużytecznymi.
    2. Modyfikatory występujące przy bazach w ramce tolerancji pozyji tylko w pewnych stosunkowo prostych przypadkach geometrycznych pozwalają na powiększanie wprost pola tolerancji pozycji. Przedstawiony tu przypadek do takowych sie nie zalicza. Nie wspominając o tym, że aby móc poprawnie określić wielkości tych „dodatkowych” tolerancji, rysunek musi jasno definiować zależności geometryczne pomiędzy elementami bazowymi A, B oraz C. Tego na rysunku brakuje.

    Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć tych znaczników i atrybutów HTMLa: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>