«

»

lut 12

GD&T Podstawy – tolerancja kształtu powierzchni

Kolejna odsłona naszej serii o GD&T powinna zaciekawić bardzo szerokie grono. Tym razem przedstawiam wpis wyjaśniający czym jest tolerancja kształtu wyznaczonej powierzchni. Z uwagi na to, że stosując tylko dwie tolerancje geometryczne (położenia i kształtu) możemy opisać bardzo wiele różnorodnych przypadków, polecam dokładne prześledzenie tego tematu. Zapraszam.

Przyznam szczerze, że tolerancja kształtu wyznaczonej powierzchni jest jedną z moich ulubionych. Rozwiązuje ona bardzo szerokie spektrum tolerancji dla opisywanych elementów geometrycznych. Rozpatrzymy wspólnie konkretny przypadek na ilustrowanym przykładzie.
Detal ten powinniście pamiętać z jednego z poprzednich wpisów.

 

 

Na początek definicja:


Tolerancja profilu powierzchni kontrolnej (kształtu wyznaczonej powierzchni)- charakterystyka geometryczna stosowana w GD&T do opisu limitu liczby błędów dla elementów powierzchni w odniesieniu do ich rzeczywistej postaci, wyznaczana względem bazowych elementów referencyjnych.

 


 

Na początek musimy oczywiście wyznaczyć bazy pomiarowe dla tego detalu:

  • Baza A na powierzchni spodniej,
  • baza B ściana boczna – dolna,
  • baza C ściana boczna – lewa.

 

 

 

Dodatkowym elementem, który pojawił się na rysunku to dwie tolerancje prostopadłości: jedna względem bazy A na której wyznaczono płaszczyznę bazową B, druga względem baz A i B na której wyznaczono płaszczyznę bazową C.
W takim przypadku powstają strefy +-0,25 mm w których muszą zawierać się ściana dolna i lewa detalu. Przedstawiają je czerwone linie na ilustracji powyżej.

Pora na główny temat tego wpisu czyli tolerancja kształtu wyznaczonej powierzchni.

Chcąc kontrolować kształt powierzchni wyznaczonych pomiędzy punktami x i y umieściliśmy jej tolerancję. Wymiary bazowe w ramkach wyznaczają teoretycznie idealną ich pozycję. Zadana tolerancja wyznacza natomiast strefę, w której musi się zmieścić jej zarys.

 

 

W konsekwencji otrzymujemy strefę taką jak pokazaną poniżej – linia niebieska.

 

 

7 Komentarzy

Skip to comment form

  1. Bartek

    Czy przypadkiem autor nie pomylił symbolu dla tolerancji kształtu powierzchni? I drugie pytanie, czy te wymiary od baz nie powinny być w ramkach prostokątnych? Bo raczej z takimi oznaczeniami się spotykam w różnych źródłach. W poradniku mechanika mam podane, że w prostokątnych ramkach podawane są wymiary teoretycznie dokładne bez żadnych tolerancji, a w ramkach zaokrąglonych wymiary, które podlegają stuprocentowej kontroli.

  2. Bartek

    Cofam pytanie o symbol. Wygląda na to, że łuk jest po prostu słabo widoczny (przynajmniej u mnie). Ale pytanie o ramki z wymiarami dalej aktualne

    1. Inżynier3d

      Zgadza się. W prostokątnych ramkach podawane są wymiary teoretycznie dokładne. Na potrzebę chwili i braku możliwości edycji grafiki zostały zastosowane z zaokrągleniem.

  3. Artur

    Witam,

    Dlaczego wymiar 45 stopni jest w ramce? Nie jest on przecież mierzony on określonych baz.
    Chodzi o to, że powierzchnie, od których mierzymy są tolerowane tolerancją kształtu powierzchni?

    Pozdrawiam

    1. Inżynier3d

      W tym konkretnym przypadku jest on traktowany jako bazowy.

  4. Paweł

    Witam,
    mam wrażenie ‚niepełności’ powyższego wpisu stąd moje pytanie – co należy zmierzyć, aby potwierdzić zgodność kształtu zaznaczonej powierzchni z wymaganiami? Kąt / promienie / odcinki proste?
    Pozdrawiam.

  5. Paweł

    Witam,
    w takim razie, w jaki sposób potwierdzić, że zaznaczona powierzchnia jest zgodna z wymaganiami/w tolerancji? Które elementy zmierzyć? Kąty/promienie/odcinki proste (z jakimi tolerancjami?)?
    Pozdrawiam.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć tych znaczników i atrybutów HTMLa: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>