«

»

sty 23

GD&T Podstawy – opisanie kąta może nie być wystarczające

Wraz z tym artykułem wracamy do zgłębiania różnych istotnych zagadnień dotyczących GD&T. Mam nadzieję, że niniejsza seria przypadnie Wam do gustu. Ma być prosto, przystępnie i w miarę możliwości ciekawie.
Rozpoczniemy od paru ważnych faktów związanych ze stosowaną czasami tolerancją kąta. Życzę Wam owocnej lektury!

Jeszcze raz witam wszystkich czytatących.

Tak jak napisałem w zapowiedzi, na łamach naszej strony pojawi się seria artykułów dotyczących kolejnych zagadnień GD&T. Zajmiemy się rozpatrywaniem przypadków, które pozwolą zrozumieć jak postępować w niektórych sytuacjach.
W końcu chodzi o to aby wykonywana dokumentacja była jak najbardziej jednoznaczna i zarazem łatwa w odczytaniu.
Na pierwszy ogień bierzemy tolerancje kąta.

Okzuje się, że w bardzo wielu przypadkach nadanie tej właśnie tolerancji może nie być wystarczające do jednoznacznego opisu danej cechy geometrycznej.
Rozpatrzmy przypadek tulei, posiadającej rowek o szerokości 8mm umieszczony pod kątem 60 stopni względem płaszczyzny xy.
Z założenia oś obrotu płaszczyzny będącej symetryczną rowka powinna się pokrywać z osią na której mamy umieszczoną bazę B.
I tu pojawia się niekompletność rozwiązania z zastosowaniem wyłącznie kąta.
W takim przypadku wspomniane osie wcale nie zostały opisane jako współliniowe. Aby uzupełnić rysunek i zadbać o to aby stał się jednoznaczny, należy uzupełnić go o tolerancję pozycji omawianego rowka.
Tylko w ten sposób uda nam się zapobiec ewentualnym błędom.

Warto mieć świadomość, iż w pierwszej kolejności cechy geometryczne powinniśmy opisywać tolerancją pozycji i jeśli dany przypadek tego wymaga uzupełnić o dodatkowe tolerancje. Bez odpowiedniego zapisu bardzo łatwo wpaść w niezłe tarapaty. Pamiętajmy, że model przedstawia sytuację idealną, komponent w 100% zgodny z naszymi założeniami projektowymi. Zakładając użycie wyłącznie określenia kąta nachylenia, moglibyśmy doprowadzić do sytuacji, gdzie po wytworzeniu, w procesie kontroli sprawdzony zostanie opisany kąt i właściwie będzie on zgodny. Wszystko super. Tylko zakładając, że w jakiś sposób oś tulei i oś obrotu względem której położony jest rowek wpustowy „rozjadą się” powstanie komponent niezgodny.
W świetle stworzonej dokumentacji wszystko będzie w jak najlepszym porządku, niestety patrząc od strony funkcjonalnej – wytworzyliśmy złom.

Podobnie wygląda sprawa dla przypadków, gdzie cechy nie są prostopadłe lub równoległe względem nałożonych baz pomiarowych. Nadanie wyłącznie kąta nie będzie wystarczające. W takich przypadkach powinniśmy dodatkowo określić tolerancję kształtu.

UWAGA!
Tolerancja pozycji pozwala dokładnie określić tylko cechy opisywane konkretnym wymiarem liniowym. W przypadku kiedy chcemy określić cechę powierzchni, jej położenia i kształtu należy zastosować tolerancję kształtu. Dzięki temu będzie ona jednoznacznie określona względem założonych baz pomiarowych. Teraz dodając np. kąt doprowadzamy do pełnego opisu tej cechy

Prawda, że proste? :)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć tych znaczników i atrybutów HTMLa: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>